Cách dùng máy nhắc chữ (teleprompter) trên iPhone khi tự quay video

Người xem để ý đến đôi mắt của bạn trước tiên. Khi bạn đọc chữ nằm giữa màn hình, ánh mắt thấp hơn ống kính vài centimet, và trên video trông như đang cúi xuống nhìn giấy. Cách sửa là giữ dòng đang đọc càng gần camera càng tốt.

Khi cầm iPhone dọc, camera trước nằm ở chính giữa phía trên màn hình. Vì vậy chỗ tốt nhất cho kịch bản là một cột chữ hẹp ngay bên dưới nó: cột càng hẹp thì mắt càng ít đảo qua lại, dòng đang đọc càng gần ống kính thì càng giống đang nhìn thẳng vào người xem.

Khoảng cách cũng giúp ích. Điện thoại càng xa mặt thì góc giữa ống kính và chữ càng nhỏ, nên cùng một cử động mắt sẽ khó nhận ra hơn. Một sải tay là mức tối thiểu; chân máy đặt xa hơn một chút còn tốt hơn, miễn là bạn vẫn đọc thoải mái.

1. 1Đặt máy ngang tầm mắt. Chân máy, một chồng sách hay mặt kệ đều được; điều quan trọng là ống kính ngang với mắt, không phải thấp dưới cằm. Nhìn xuống ống kính vừa kém đẹp vừa lộ rõ việc đang đọc.
2. 2Lau camera trước bằng khăn mềm. Một dấu vân tay trên ống kính làm cả video mờ như phủ sương, chỉnh sửa sau cũng không cứu được.
3. 3Bật Không làm phiền hoặc một chế độ Tập trung. Cuộc gọi đến hay thông báo có thể làm gián đoạn lúc quay, và bạn chỉ phát hiện khi xem lại.
4. 4Kiểm tra dung lượng trống. Video độ phân giải cao chiếm nhiều chỗ, và hết bộ nhớ giữa một lần quay dài là chuyện hoàn toàn tránh được.
5. 5Chọn quay dọc hay ngang trước khi viết. Video ngắn và livestream thường quay dọc; video kiểu YouTube thường quay ngang. Khi quay ngang, camera nằm ở cạnh bên màn hình, nên cột chữ cũng phải dời theo.

Máy nhắc chữ không cứu được một video tối và vang. Hãy ngồi quay mặt về phía cửa sổ hoặc đèn để ánh sáng chiếu vào mặt từ phía trước; ánh sáng từ sau lưng biến bạn thành một cái bóng. Nếu hình cứ sáng lên tối xuống khi bạn nói, đó là camera đang đo sáng lại. Trong ứng dụng Camera, bạn có thể chạm và giữ vào mặt mình để khoá phơi sáng và lấy nét (Khoá AE/AF) trước khi bắt đầu.

Với âm thanh, mic càng gần càng tốt. Mic có sẵn của iPhone vẫn ổn trong một căn phòng yên tĩnh, có đồ đạc, ở khoảng cách một sải tay. Tường trống gây vang, còn tiếng điều hoà hay xe cộ ngoài đường sẽ to trong bản ghi hơn bạn tưởng. Một chiếc mic cài áo có dây hoặc không dây là nâng cấp đáng giá nhất nếu tiếng của bạn nghe mỏng.

Nếu không có ứng dụng máy nhắc chữ, bạn vẫn có vài cách dùng được:

• Một thiết bị thứ hai đặt sau điện thoại. Để laptop hoặc máy tính bảng ngay phía sau và thấp hơn iPhone một chút, mở kịch bản cỡ chữ lớn, cuộn bằng phím hoặc bút chuyển trang. Mắt bạn vẫn ở gần ống kính vì chữ nằm ngay sau nó.
• Một máy nhắc chữ trên web, mở bằng trình duyệt trên thiết bị thứ hai đó, để chữ tự chạy ở tốc độ bạn đặt.
• Ứng dụng chỉnh sửa video có sẵn trình nhắc chữ. Một số ứng dụng, như CapCut, có lớp chữ chạy cơ bản trong lúc quay.
• Ghi chú (Notes), khi không còn cách nào khác. Bạn có thể để một đoạn ngắn trong Ghi chú, liếc nhìn giữa các câu rồi cắt những chỗ liếc đó khi dựng. Cách này được với vài dòng, không được với cả kịch bản.

Dùng cách nào thì cũng để chữ thật to — to hơn mức bạn thấy bình thường. Ở khoảng cách một sải tay, chữ nhỏ khiến bạn nheo mắt và chồm tới, và camera ghi lại hết.

Tốc độ cuộn là chỗ hầu hết các lần quay đầu tiên bị hỏng. Quá nhanh thì bạn nói vội; quá chậm thì bạn đọc trước rồi phải chờ, trông như đang ngập ngừng.

Hãy đo tốc độ của chính mình trước khi đặt bất kỳ con số nào. Đọc to một đoạn trong một phút, đúng giọng bạn sẽ dùng khi quay, rồi đếm số chữ đã đọc. Tiếng Việt nói nhanh hay chậm khác nhau nhiều giữa từng người và từng kiểu nội dung, nên con số của bạn mới là con số đáng tin. Đặt máy nhắc chậm hơn con số đó một chút: tăng tốc một đoạn chữ chạy chậm giữa chừng dễ hơn nhiều so với đuổi theo một đoạn chạy nhanh.

Chữ tự cuộn theo giọng nói giải quyết hẳn vấn đề này, vì chữ dừng khi bạn dừng. Nếu công cụ của bạn không làm được, một chiếc remote hoặc bàn phím để đẩy chữ là lựa chọn tốt thứ hai.

Quay thử ba mươi giây và xem lại ngay trên điện thoại, có bật tiếng. Kiểm tra bốn điều: mắt có ở gần ống kính không, mặt có đủ sáng và đều không, tiếng có rõ và không vang không, khung hình có thẳng và chừa một chút khoảng trống trên đầu không. Sửa từng thứ một rồi thử lại.

Với nội dung dài hơn một phút, hãy quay từng đoạn thay vì quay một mạch. Vấp một chỗ chỉ mất một đoạn chứ không mất cả video, và khi dựng bạn chọn được bản tốt nhất của từng phần. Chừa một giây im lặng ở đầu và cuối mỗi lần quay để có chỗ cắt.

Talkzy là máy nhắc chữ cho iPhone và iPad được làm đúng cho cách đặt máy này. Kịch bản chạy thành một cột hẹp ngay dưới camera trước, và có thể tự cuộn theo giọng bạn: nhận dạng giọng nói chạy ngay trên máy, bạn dừng thì chữ chờ. Nếu thích, bạn cho chữ chạy ở tốc độ cố định theo số chữ mỗi phút, hoặc chỉ chạy khi bạn kéo hay bấm remote.

Mỗi lần quay được lưu thành một clip riêng mang tên kịch bản, nên quay từng đoạn rồi chọn bản tốt nhất là chuyện có sẵn. Nếu bạn dùng một thiết bị thứ hai đặt trước bộ khung máy quay, chế độ chỉ nhắc chữ hiển thị chữ toàn màn hình và có thể lật gương cho kính bán phản chiếu.